Với việc ban hành Kế hoạch số 2109/KH-SKHCN ngày 16/3/2026 , TP.HCM chính thức xác lập lộ trình đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành “động cơ vĩnh cửu” cho tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2025–2030. Không dừng lại ở việc ứng dụng, Thành phố đang tập trung mọi nguồn lực để làm chủ công nghệ lõi, triển khai mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo (AI) và các cơ chế thử nghiệm đột phá, khẳng định vị thế hạt nhân dẫn dắt tiến trình chuyển đổi số và phát triển bền vững của cả nước trong kỷ nguyên mới.
Ba trụ cột đột phá chiến lược giai đoạn 2026-2030
Theo kế hoạch, TP.HCM sẽ tập trung tạo đột phá ở ba lĩnh vực có mối quan hệ hữu cơ, quyết định tốc độ và chất lượng phát triển:
- Đột phá về thể chế và thực thi: Vai trò mở đường, tạo hành lang pháp lý thông thoáng.
- Đột phá về nguồn nhân lực chất lượng cao: Gắn kết chặt chẽ với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
- Đột phá về hạ tầng đồng bộ, hiện đại: Tạo không gian và động lực tăng trưởng mới.
Qua đó, Thành phố hướng tới mục tiêu trở thành đô thị thông minh, trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á, từng bước gia nhập nhóm 100 thành phố đáng sống và có hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới.
4 Mục tiêu và Chỉ tiêu định lượng cụ thể
Kế hoạch xác định rõ các biến thể chuyển đổi trong giai đoạn 2026-2030 thông qua 4 nhóm chỉ tiêu cụ thể:
- Về Kinh tế số: Dự kiến chiếm từ 30% GRDP vào năm 2026 và tăng lên khoảng 40% vào năm 2030, thông qua chuyển đổi số toàn diện và phát triển kinh tế số chuyên ngành.
- Về Nghiên cứu và Phát triển (R&D): Tổng chi cho R&D đạt từ 2-3% GRDP, trọng tâm là gia tăng đầu tư từ doanh nghiệp và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp.
- Về Ngân sách Nhà nước: Bố trí ít nhất 4-5% tổng ngân sách năm thường xuyên cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
- Về Năng suất nhân tố tổng hợp (TFP): Đóng góp của TFP vào tăng trưởng GRDP đạt mục tiêu khoảng 60%, phản ánh định hướng tăng trưởng dựa trên tri thức.
Các nhóm nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Kế hoạch xác định 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm:
- Thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế số.
- Tiếp tục đầu tư xây dựng Thành phố trở thành trung tâm lớn về khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
- Xây dựng chính quyền số, xã hội số và công dân số.
Đẩy mạnh hạ tầng số, AI và thương mại hóa kết quả nghiên cứu
Kế hoạch ưu tiên phát triển hạ tầng khoa học công nghệ quy mô lớn (trung tâm dữ liệu, phòng thí nghiệm, 5G, nền tảng đô thị thông minh) và ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ như AI, IoT, Big Data trong quản lý đô thị.
Một định hướng xuyên suốt là nâng cao hiệu quả đầu tư thông qua thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Thành phố sẽ tập trung vào các giải pháp:
- Hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo.
- Mở rộng quyền tự chủ cho tổ chức khoa học công nghệ.
- Tăng cường liên kết giữa trường đại học và doanh nghiệp.
- Thu hút đầu tư mạo hiểm và nguồn lực xã hội.
Với các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể và định hướng phát triển rõ ràng, Kế hoạch 2109 khẳng định vai trò đầu mối của Sở Khoa học và Công nghệ trong tham mưu và tổ chức thực hiện, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của Thành phố trong giai đoạn tới.
Vai trò hạt nhân của Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ
Để hiện thực hóa đột phá về nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ được xác định là đơn vị nòng cốt trong việc triển khai các chương trình hành động hướng tới giới trẻ và nguồn nhân lực kế thừa:
- Đào tạo kỹ năng số và AI: Trung tâm sẽ chủ trì và phối hợp tổ chức các đợt tập huấn, đào tạo về trí tuệ nhân tạo (AI) và kỹ năng số cho cán bộ, công chức trẻ, sinh viên và các nhóm đối tượng tiềm năng tại TP.HCM. Đây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng đội ngũ “Công dân số” năng động.
- Vườn ươm tài năng trẻ: Đẩy mạnh các hoạt động tìm kiếm, hỗ trợ các ý tưởng sáng tạo và dự án nghiên cứu từ giảng viên, sinh viên trẻ, giúp thu hẹp khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu và thực tiễn thương mại hóa.
- Kết nối hệ sinh thái: Trung tâm đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, tạo môi trường thuận lợi cho việc thu hút đầu tư mạo hiểm vào các dự án khởi nghiệp trẻ.
Với sự tham gia tích cực của các đơn vị thực thi trực tiếp như Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ, TP.HCM kỳ vọng không chỉ đạt được các con số kinh tế ấn tượng mà còn xây dựng được một thế hệ chuyên gia tài năng, đưa Thành phố trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực Đông Nam Á.
