Hình header

Tiến sĩ gốc Việt được xếp hạng vào Danh sách “100 Thiên tài đương đại thế giới”

Tin khoa họcNgày đăng: 17/07/2018Nguồn tin: Báo Khám phá

TS. Võ Đình Tuấn, nhà vật lý lượng tử hàng đầu thế giới vừa được xếp hạng thứ 43 trong danh sách "100 thiên tài đương đại thế giới".

TS. Võ Đình Tuấn, sinh năm 1948 tại Nha Trang. Ngay từ thuở nhỏ, ông đã mày mò tự chế tạo đồ chơi và các vật dụng khác cho mình, rồi với sự khuyến khích của người cha, ông đã đi theo con đường khoa học và được tôn vinh là nhà vật lý lượng tử hàng đầu thế giới.

Tốt nghiệp trung học tại Việt Nam năm 17 tuổi, Võ Đình Tuấn sang Thụy Sĩ du học và đến năm 1971 thì đậu cử nhân vật lý. Bốn năm sau, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Hóa Lý tại Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sĩ (ETH) ở Zurich. Năm 1975, ông sang định cư tại Mỹ và hai năm sau, là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Phòng Thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge (Oak Ridge National Laboratory - ORNL).

Tiến sĩ gốc Việt được xếp hạng vào Danh sách “100 Thiên tài đương đại thế giới” - 1

TS. Võ Đình Tuấn.

Bằng phát minh đầu tiên của ông được cấp cho sáng chế “Băng dán cứu sinh” (1987) là một loại băng rất nhỏ và dễ sản xuất hàng loạt,. Loại băng này để gắn vào áo của công nhân khi họ làm việc trong những môi trường có nguy cơ cao, nhằm ghi lại các thông số của loại chất độc hại mà họ bị mắc phải trong quá trình lao động. Chỉ cần 11 giây người ta đã biết mình bị ngộ độc ở mức độ nào và chữa chạy ngay mà không cần phải đưa vào bệnh viện tốn thì giờ lấy máu, nước tiểu để xét nghiệm.

Ngoài ra, ông còn nghiên cứu cải tiến cho những công nghệ mới như bộ phận cảm ứng quang học nano có khả năng phát hiện những thay đổi phân tử ở cấp độ tế bào; công nghệ mạch điện tử sinh-quang học siêu nhỏ (chip sinh-quang học) giúp việc thí nghiệm hóa học trở nên dễ dàng hơn và ít tốn kém hơn; quang học lượng tử giúp cho việc truyền những dữ liệu y khoa cá nhân trở nên an toàn hơn.

Sau gần 30 năm hoạt động khoa học, TS. Võ Đình Tuấn là tác giả của trên 30 bằng phát minh và sáng chế đang được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực môi trường, sinh học, y học… Các viện nghiên cứu lớn như Viện Ung thư quốc gia Mỹ đã sử dụng kỹ thuật của ông và hầu như tất cả bệnh viện của Mỹ đều áp dụng phương pháp và thiết bị chẩn đoán của ông.

Ông còn là Viện sĩ Viện Hóa học Mỹ, là biên tập viên cũng như cố vấn của nhiều tạp chí quốc tế chuyên ngành, tác giả của 330 bài viết được công bố trên các báo và tạp chí, là tác giả của 6 cuốn sách về các đề tài khoa học và là giảng viên tại nhiều trường đại học.

TS. Võ Đình Tuấn đã đoạt năm giải thưởng nghiên cứu và phát triển (R&D) vào các năm 1981, 1987, 1992, 1994 và 1996. Năm 1988, ông vinh dự được Hiệp hội Quang phổ học ứng dụng trao tặng huy chương vàng; năm 1989, ông là người đoạt giải Languedoc-Rousillon của Pháp. Ông cũng là người 2 lần đoạt giải chuyển giao công nghệ của Federal Laboratory Consortium năm 1986 và 1995. 

Năm 1992, ông phát minh một hệ thống lưu trữ quang học (SERODS) dùng trong các bộ nhớ máy tính, cơ sở dữ liệu y tế và cả NASA cũng dùng hệ thống này cho vệ tinh nhân tạo của mình. Trong năm này, Hiệp hội Câu lạc bộ Sáng chế Mỹ trao tặng ông giải International Hall of Fame.

Năm 1994, ông đạt thành công lớn trong việc chế tạo một hệ thống phát hiện ung thư bằng quang học.

Năm 1996, ông được Câu lạc bộ Sáng chế Mỹ và Hiệp hội Sáng chế Tennessee bình chọn là Nhà phát minh giỏi nhất trong năm.

Năm 1997, ông được Bộ Năng lượng Mỹ trao giải thưởng Nghiên cứu Công nghệ và Môi trường; một năm sau đó, ông lại đoạt giải Thương mại hóa công nghệ.

Vào ngày 9.5.2002, nhân kỷ niệm tháng truyền thống của các dân tộc thiểu số châu Á tại Mỹ, bà J.C. Hayward, người phát ngôn của Văn phòng Sáng chế và Thương mại Mỹ (US Patent and Trademark Office - USPTO), cho rằng những phát minh của TS. Võ Đình Tuấn cùng các nhà khoa học khác đã góp phần làm cho nước Mỹ trở thành nước có nền khoa học kỹ thuật tiên tiến nhất trên thế giới.

Cũng trong năm 2002, các trường tiểu học và trung học của Mỹ đều chiếu cuốn video về những nhà khoa học để cho học sinh xem như một chương trình ngoại khóa, trong đó có TS. Võ Đình Tuấn. Bà Hayward cho biết: “Chủ yếu để thế hệ trẻ của đất nước Mỹ nhớ đến những nhà bác học của các dân tộc và màu da khác nhau đã có những đóng góp to lớn không những cho đất nước mà còn cho toàn thế giới”. 

Năm 2003, cùng ba nhà khoa học Mỹ gốc Á khác, một lần nữa ông lại được USPTO tôn vinh vì đã góp phần đem lại cho Mỹ vị trí là nước có nền khoa học kỹ thuật hàng đầu thế giới.

Mới đây, Creator Synetics, tổ chức chuyên trợ giúp tư vấn cho các công ty về phát minh, sáng tạo và các tư tưởng đột phá, đã gửi email đến 4.000 người Anh có hiểu biết và yêu cầu họ đề cử mười người mà họ cho là thiên tài hiện còn sống. Kết quả, Synetics nhận được các đề cử tới 1.100 nhân vật, nhưng trong số đó chỉ 60 % còn sống.

Synetics đã lập ra một hội đồng gồm các chuyên gia trong lĩnh vực phát minh, sáng tạo để cho điểm (theo thang điểm 10 trên năm tiêu chuẩn: đã tạo ra những thay đổi lớn, được nhiều người biết đến, tri thức có sức mạnh, đạt thành tựu lớn và có tầm quan trọng về văn hóa) để lọc ra “100 thiên tài đương đại”.

Đứng đầu danh sách mà Creator Synetics công bố là nhà hóa học Thụy Sĩ Albert Hoffman (đã 101 tuổi, nổi tiếng vì phát minh ra LCD) và thiên tài máy tính người Anh Tim Berners - Lee (một trong những người sáng tạo ra mạng Internet). Và trong danh sách này là TS. Võ Đình Tuấn, người đi tiên phong trong lĩnh vực lượng tử ánh sáng.

Hiện nay ông là Viện trưởng của Fitzpatrick Institute for Photonics (Viện Lượng tử ánh sáng Fitzpatrick) và mới đây được bầu vào Viện Hàn lâm các Nhà Phát minh Quốc gia của Mỹ.

 
Bùi Kim Sơn (Duke.edu)
Báo Khám phá

TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRẺ
Số 1, Phạm Ngọc Thạch, P.Bến Nghé, Quận 1, TP.Hồ Chí Minh
(028) 38 233 363 - (028) 38 230 780

© 2015 - 2018 Bản quyền thuộc Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ - Thành Đoàn